Erzurum Kongre ve Milli Mücadele Müzesi, yakın tarihimizin önemli dönüm noktalarına ev sahipliği yapmaktadır. Kongre Caddesi üzerinde yer alan bu müzeye, yaya olarak veya şehrin her noktasından toplu taşıma araçlarıyla ulaşmak mümkündür. Müzemiz, Erzurum'un merkezi konumlarından biri olan Atatürk Endüstri Meslek Lisesi'nin hemen yanında bulunmaktadır.

Tarihi Önemi

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş mücadelesinde kritik bir rol oynayan Erzurum Kongresi, bu temellerin atıldığı en önemli olaylardan biri olarak tarihe geçmiştir. Kongre'nin toplandığı bina, 1864 yılında Mıgırdiç Sanasaryan tarafından inşa edilmiştir. Bir dönem Sanasaryan Koleji (Ermeni Kız Yatılı Okulu) olarak hizmet veren bu bina, Cumhuriyet ilan edilmeden önce devletin mülkiyetine geçmiştir.

1924 sonlarında meydana gelen bir yangında ahşap kısmı tamamen zarar gören kongre binası, uzun restorasyon süreçlerinin ardından 1926 yılında Gazi İlkokulu olarak tekrar hizmete açılmıştır. Zamanla Güzel Sanatlar Lisesi ve Sosyal Bilimler Lisesi gibi eğitim kurumlarına ev sahipliği yapmıştır.

Müze Ziyareti

1960 yılında bir salonu Atatürk ve Erzurum Kongresi Müzesi olarak ziyarete açılan bina, 2011-2013 yılları arasında TBMM tarafından restore edilerek Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredilmiştir. Günümüzde müze olarak faaliyet gösteren bu mekânda, kongreye katılan 53 delegenin isimlerinin yazılı olduğu mermer plakalar yer almaktadır.

Binanın duvarlarında ve vitrinlerinde, kongre ile ilgili tutanaklar, yazışmalar, beyanname ve telgrafların fotokopileri, delegelerin fotoğrafları ve kısa biyografileri, Atatürk’ün çeşitli fotoğrafları, Onuncu Yıl Nutku’nun el yazısı ile fotokopisi ve Erzurum’daki tarihi anıtların yağlıboya tabloları sergilenmektedir.